Προθεσμία Υποβολής Αιτήσεων: 31/07/2026
Έναρξη Μαθημάτων: 10/2026
Σκοπός Προγράμματος
Το επιμορφωτικό πρόγραμμα «Διατροφική Φροντίδα Νοσημάτων Πεπτικού» έχει ως στόχο την παροχή επιστημονικών γνώσεων σχετικά με τη διατροφική διαχείριση νοσημάτων του πεπτικού συστήματος. Το πρόγραμμα είναι σχεδιασμένο για επαγγελματίες της υγείας (ΕΥ) προκειμένου να ενισχύσουν τις γνώσεις και δεξιότητές τους σχετικά με τη φροντίδα ασθενών με νοσήματα του ανώτερου και κατώτερου γαστρεντερικού συστήματος, του ήπατος και του παγκρέατος. Αρχικά το πρόγραμμα συζητά βασικές αρχές διατροφής, συμπεριλαμβανομένων των βασικών γνώσεων και εννοιών αναφορικά με τα μακρο- και μικροθρεπτικά συστατικά, τις ομάδες τροφίμων, το ενεργειακό ισοζύγιο, καθώς και τις ποικίλες μεθόδους διατροφικής αξιολόγησης. Στο πλαίσιο του προγράμματος, παρέχονται αδρές πληροφορίες τόσο για το παθοφυσιολογικό υπόβαθρο όσο και την ιατρική αντιμετώπιση των νοσημάτων πεπτικού, με στόχο να είναι κατανοητοί οι στόχοι της διατροφικής φροντίδας που καλύπτει και το μεγαλύτερο μέρος των αντίστοιχων ενοτήτων. Εν συνεχεία, οι εκπαιδευόμενοι/ες εξοικειώνονται με τις πιθανές διαταραχές θρέψης που μπορεί να εμφανιστούν σε ασθενείς με νοσήματα πεπτικού, τον τρόπο διάγνωσής τους αλλά και τους τρόπους υποστήριξης της θρέψης τους.
Μετά την επιτυχημένη παρακολούθηση του σεμιναρίου οι ΕΥ αναμένεται να συμπληρώσουν, διευρύνουν, επικαιροποιήσουν και αναβαθμίσουν τις γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες που έχουν αποκτήσει από το τυπικό σύστημα εκπαίδευσης και από την εκάστοτε επαγγελματική εμπειρία.
Σε ποιους απευθύνεται το Πρόγραμμα
Το επιμορφωτικό πρόγραμμα απευθύνεται σε:
Το Πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με:
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν, μεταξύ άλλων, οι τρεις βασικές παράμετροι εκτίμησης της δίαιτας του ανθρώπου, και πιο συγκεκριμένα τα θρεπτικά συστατικά και ο ρόλος τους στη λειτουργία του οργανισμού, οι ομάδες τροφίμων και τα βασικά χαρακτηριστικά τους από πλευράς θρεπτικής αξίας και επιδράσεων στην υγεία, και δημοφιλή διατροφικά πρότυπα. Θα γίνει, επίσης, επεξήγηση της έννοιας του ενεργειακού ισοζυγίου και των συνιστωσών του (ενεργειακή πρόσληψη και ενεργειακή δαπάνη), και αναφορά στις διατροφικές συστάσεις για τον γενικό πληθυσμό.
Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούν τα βασικά όργανα του πεπτικού συστήματος, τα οποία περιλαμβάνουν το στόμα, τον οισοφάγο, το στομάχι, το λεπτό και παχύ έντερο, καθώς και βοηθητικά όργανα όπως το ήπαρ, το πάγκρεας και η χοληδόχος κύστη. Θα αναλυθεί επίσης ο ρόλος τους σε σχέση με βασικές λειτουργίες του πεπτικού συστήματος, όπως η πέψη (χημική και μηχανική διάσπαση των τροφών), η απορρόφηση (μεταφορά θρεπτικών συστατικών στο αίμα) και η απέκκριση (αποβολή των άχρηστων υπολειμμάτων).
Στην ενότητα αυτή θα επεξηγηθεί η διαδικασία της διατροφικής αξιολόγησης ως αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας διατροφικής φροντίδας. Συγκεκριμένα, θα γίνει αναφορά στη διαδικασία και στα εργαλεία ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου, καθώς και στις βασικές συνιστώσες της διατροφικής αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων της ανθρωπομετρίας, της εκτίμησης της σύστασης σώματος, και της εκτίμησης της διαιτητικής πρόσληψης, με αναφορά στα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που μπορεί να εμφανίζουν οι διαθέσιμες μέθοδοι αναλόγως των ιδιαιτεροτήτων των διαφόρων κλινικών καταστάσεων.
Στην ενότητα αυτή θα αναφερθούν οι ορισμοί των βασικών διαταραχών θρέψης (παχυσαρκία, δυσθρεψία/υποθρεψία, συμπεριλαμβανομένης και της καχεξίας, σαρκοπενία και σαρκοπενική παχυσαρκία, σύνδρομο ευπάθειας) και θα αναλυθούν η αιτιολογία και οι τρόποι διάγνωσής τους στο κλινικό περιβάλλον.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν οι βασικές αρχές υποστήριξης θρέψης, οι οποίες βρίσκουν εφαρμογή σε άτομα που δεν μπορούν να σιτιστούν επαρκώς από το στόμα μέσω συμβατικών τροφίμων. Συγκεκριμένα θα παρουσιαστούν ο εμπλουτισμός της δίαιτας (τροφίμων/γευμάτων) και η χορήγηση από του στόματος συμπληρωμάτων διατροφής, καθώς και οι βασικές αρχές χορήγησης εντερικής (μέσω σωλήνων και στομιών) και παρεντερικής σίτισης. Επιπλέον, θα παρουσιαστούν τεχνικές τοποθετήσεις σωλήνων, στομιών και καθετήρων σίτισης.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν οι βασικές παθήσεις του ανώτερου πεπτικού συστήματος, όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρομική νόσος, η οισοφαγίτιδα, η γαστρίτιδα και το πεπτικό έλκος, η λειτουργική δυσπεψία, και θα συζητηθούν βασικοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί, η διατροφική αξιολόγηση και διατροφική διαχείριση αυτών. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά στη διατροφική διαχείριση κοινής συμπτωματολογίας των νοσημάτων του ανώτερου πεπτικού συστήματος (π.χ. ναυτία, έμετος, γαστροπάρεση).
Η συγκεκριμένη ενότητα θα παρουσιάσει τα βασικά χαρακτηριστικά της νόσου, τα πρωτόκολλα διάγνωσης, τα συνήθη συμπτώματα και τυχόν επιπλοκές. Θα συζητήσει επίσης την επίδραση της νόσου στη διατροφική κατάσταση, καθώς και τις βασικές αρχές της δίαιτας χωρίς γλουτένη, ως ακρογωνιαίας θεραπευτικής προσέγγισης, συμπεριλαμβανομένης της σημασίας, αλλά και των προκλήσεων της διά βίου προσκόλλησης σε αυτή. Θα συζητηθούν, ακόμη, οι πιθανές διατροφικές ελλείψεις που μπορεί να προκύψουν από τη δίαιτα χωρίς γλουτένη και οι τρόποι διαχείρισης αυτών, καθώς και τα διαθέσιμα προϊόντα χωρίς γλουτένη, η διατροφική τους αξία και η θέση τους στη δίαιτα των ατόμων με κοιλιοκάκη.
Στην ενότητα αυτή θα πραγματοποιηθεί αναλυτική περιγραφή των ΙΦΝΕ, παρουσιάζοντας στοιχεία παθοφυσιολογίας και ιατρικής αντιμετώπισης, εστιάζοντας, στη συνέχεια, στις βασικές αρχές της διατροφικής διαχείρισης ατόμων με νόσο Crohn και ελκώδη κολίτιδα. Συγκεκριμένα, θα αναλυθούν οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που μπορεί να οδηγήσουν σε δυσθρεψία, οι ενδεδειγμένες μέθοδοι ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου και διατροφικής αξιολόγησης, οι πιθανές διατροφικές ελλείψεις, και οι επιστημονικά τεκμηριωμένες διατροφικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη της θρέψης και τη βέλτιστη διαχείριση των ΙΦΝΕ ανάλογα με τη φάση της νόσου (έξαρση και ύφεση). Επίσης, θα συζητηθεί η θέση των διατροφικών παρεμβάσεων στον έλεγχο της δραστηριότητας των νοσημάτων αυτών.
Στην ενότητα αυτή θα περιγραφούν, αρχικά, οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί πίσω από τις λειτουργικές διαταραχές του εντέρου (σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, λειτουργική δυσκοιλιότητα, λειτουργική διάρροια), καθώς και η ιατρική προσέγγιση της αξιολόγησης των συγκεκριμένων διαταραχών και της ταξινόμησής τους. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν οι επιστημονικά τεκμηριωμένες διατροφικές παρεμβάσεις για την αντιμετώπισή τους, με αναφορά σε συγκεκριμένα είδη διαιτών, όπως η δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε ζυμώσιμους υδατάνθρακες (FODMAPs) και η δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε διαιτητικές ίνες, καθώς και στη χορήγηση συμπληρωμάτων (π.χ. προβιοτικών, πρεβιοτικών).
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν οι βασικές χειρουργικές επεμβάσεις στομάχου και εντέρου και θα αναλυθεί η διατροφική διαχείριση των ατόμων μετά από βαριατρική χειρουργική, γαστρεκτομή, εκτεταμένη εκτομή λεπτού ή/κ΄ παχέος εντέρου. Θα παρουσιαστούν οι βασικές αρχές για την υποστήριξη θρέψης, οι πιθανές διατροφικές ελλείψεις που προκύπτουν μετεγχειρητικά και οι ειδικές διατροφικές αλλαγές/προσαρμογές που εφαρμόζονται στη φάση αποκατάστασης και μακροπρόθεσμα για κάθε είδος χειρουργείου. Ειδική αναφορά θα γίνει στο σύνδρομο βραχέος εντέρου.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν οι μεταβολικές αλλαγές που παρατηρούνται στην οξεία παγκρεατίτιδα και οι βασικές αρχές της ιατρικής και διατροφικής διαχείρισης της νόσου. Θα συζητηθούν θέματα που άπτονται των διατροφικών αναγκών των ατόμων με οξεία και χρόνια παγκρεατίτιδα και οι ενδεδειγμένες διατροφικές προσεγγίσεις για τη βέλτιστη διαχείριση των συμπτωμάτων της νόσου.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν τα βασικά χαρακτηριστικά της ΜΕΣΝΗ, η σχέση της με το υπερβάλλον σωματικό βάρος και το μεταβολικό σύνδρομο, και ο ρόλος της διατροφής ως παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση και εξέλιξή της. Επιπλέον, θα γίνει εκτενής αναφορά στις επιστημονικά τεκμηριωμένες διατροφικές παρεμβάσεις για τη διαχείριση της νόσου, με κεντρικούς άξονες την απώλεια βάρους και την τροποποίηση της ποιότητας της δίαιτας.
Στην ενότητα αυτή θα γίνει μία σύντομη εισαγωγή στη νόσο και τις επιπλοκές της και θα επεξηγηθούν αρχικά οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί που μπορεί να οδηγήσουν τα άτομα με κίρρωση του ήπατος σε κακή θρέψη. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν τα πιθανά διατροφικά προβλήματα που σχετίζονται με τη νόσο, οι πιο αξιόπιστες μέθοδοι ανίχνευσης διατροφικού κινδύνου και διατροφικής αξιολόγησης για τη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών, καθώς και οι επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις για τη διατροφική τους υποστήριξη.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί αρχικά ο ρόλος της διατροφής ως παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου στο πεπτικό σύστημα. Στη συνέχεια, θα γίνει αναφορά στις βασικές αρχές της διατροφικής αξιολόγησης ατόμων με καρκίνο πεπτικού, στην επίδραση της νόσου στη διατροφική κατάσταση, καθώς και στη διατροφική διαχείριση ασθενών, με έμφαση στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών, και στη διαχείριση των συμπτωμάτων και των επιπλοκών που σχετίζονται με τη νόσο και τις διαθέσιμες θεραπείες.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστεί ο ρόλος του εντερικού μικροβιόκοσμου στη ρύθμιση της υγείας του πεπτικού συστήματος και ο τρόπος με τον οποίο οι διαταραχές του μπορούν να συμβάλλουν στην εμφάνιση ή την επιδείνωση νοσημάτων, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, οι ΙΦΝΕ, η ΜΕΣΝΗ, η λειτουργική δυσπεψία και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Στη συνέχεια, θα παρουσιαστούν οι διαθέσιμες διατροφικές παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση του εντερικού μικροβιόκοσμου, όπως η χρήση προβιοτικών, πρεβιοτικών, συμβιοτικών και η ενίσχυση της προσκόλλησης σε συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα.
Στην ενότητα αυτή θα παρουσιαστούν βασικές δίαιτες τροποποιημένης περιεκτικότητας σε μακροθρεπτικά συστατικά ή τρόφιμα, οι οποίες χορηγούνται για την πρόληψη ή την αντιμετώπιση νοσημάτων πεπτικού και των συμπτωμάτων που αυτά προκαλούν, όπως η διαίτα χαμηλής περιεκτικότητας σε διαιτητικές ίνες ή σε λίπος ή σε ζυμώσιμους υδατάνθρακες (FODMAPs), η δίαιτα χωρίς γλουτένη και η ειδική δίαιτα αποκλεισμού για νόσο Crohn. Παράλληλα θα γίνει αναφορά στο διατροφικό πρότυπο της Μεσογειακής δίαιτας, στα βασικά της χαρακτηριστικά καθώς στις επιστημονικά τεκμηριωμένες ευεργετικές ιδιότητες που της έχουν αποδοθεί σε σχέση με ποικίλα νοσήματα.